’Viswinckel’ in Heerenveen: Xander (24) doet het samen met zijn Mirela. ’Nu zijn we nog jong’

Bijna tien jaar geleden begon Xander ten Den als jonge tiener bij de viswinkel aan het Molenplein in Heerenveen. Inmiddels kent hij het vak, de winkel en veel klanten als zijn broekzak. Nu staat hij er niet langer als werknemer of bedrijfsleider, maar als eigenaar. Samen met zijn vriendin Mirela Sonsma, beiden 24 jaar, heeft hij de voormalige Klaver Viswinckel overgenomen.

Onder de nieuwe naam Heerenveense Viswinckel beginnen ze samen aan een nieuw hoofdstuk. „We dachten: wat zou ons eigenlijk tegenhouden?” Voor de vaste klanten zal er op het eerste gezicht niet eens zoveel veranderen. De vertrouwde gezichten staan nog altijd achter de toonbank, de kwaliteit blijft hetzelfde en ook het assortiment wordt niet plotseling volledig omgegooid. Precies dat is de bedoeling.

’Als iets goed loopt, waar zou je dan veranderen?’

„Als iets goed loopt, hoef je er niet heel veel aan te veranderen”, vindt Xander. Eerst willen ze ervaren hoe het ondernemerschap bevalt en de winkel op hun eigen manier verder leren kennen. Toch is er achter de schermen wel degelijk veel veranderd. Ineens zijn Xander en Mirela zelf verantwoordelijk voor alles wat bij een eigen onderneming komt kijken. En dat terwijl ze pas 24 zijn.

Voor Xander voelt de stap tegelijkertijd vertrouwd. Hij werkt al bijna tien jaar in de zaak. Wat ooit begon als een baantje, groeide langzaam uit tot een vak waarvan hij steeds meer ging houden. Hij volgde in Zwolle de opleiding tot visspecialist en leerde daar niet alleen fileren en vis bereiden, maar ook waar vis vandaan komt, hoe die wordt gevangen en hoe belangrijk voedselveiligheid is en ook hoe je een bedrijf runt.

Het ambacht bij het maken van kwaliteit spreekt hem aan

Vooral het ambacht spreekt hem aan. Een hele vis binnenkrijgen en daar uiteindelijk mooie filets van maken: voor Xander blijft het bijzonder. „Als klanten dan zeggen dat het er mooi uitziet en ook nog lekker smaakt, weet je waarvoor je het doet.” Minstens zo belangrijk is het contact met de klanten. Velen komen iedere week terug en kennen Xander al jaren. Andersom weet hij inmiddels ook wie er voor de toonbank staat.

De laatste jaren was hij bovendien al bedrijfsleider. Voormalig eigenaar Benno Klaver richtte zich steeds meer op zijn zaak in Sloten, waardoor Xander in Heerenveen veel verantwoordelijkheid kreeg. „Eigenlijk run ik de winkel al twee, drie jaar. Daardoor was de stap misschien iets minder groot.”

’Je bent ineens zelf overal verantwoordelijk voor’
Maar eigenaar zijn is toch anders. Er is niemand meer boven hem op wie hij uiteindelijk kan terugvallen. „Dat is wel even spannend. Je bent ineens overal verantwoordelijk voor.” Dat hij dit avontuur samen met Mirela aangaat, maakt het bijzonder. De twee kennen elkaar al sinds de middelbare school in Heerenveen. Liefde op het eerste gezicht was het niet. Ze waren vrienden, gingen daarna ieder naar een andere opleiding en verloren elkaar uit het oog.

Tot ze elkaar opnieuw tegenkwamen. „Toen dachten we eigenlijk: hé, jij bent best wel leuk.” Inmiddels zijn ze ongeveer vier jaar samen en wonen ze in Langweer, het dorp waar Mirela vandaan komt.

Mirela werkt nu ook mee in de viswinkel

Ook Mirela is nu regelmatig in de viswinkel te vinden. Voor haar is het vak nog nieuw. Waar Xander moeiteloos met vis aan de slag gaat, begint zij voorlopig bij de verkoop, het maken van maaltijden en vooral het contact met klanten. Dat laatste ligt haar goed. Ze werkte eerder in de horeca en is daarnaast nog twee dagen per week actief in de kinderopvang. Op vrijdag en zaterdag staat ze in de viswinkel.

Het fileren laat ze voorlopig aan Xander en de andere ervaren krachten over. „Dat komt later wel. Eerst zorgen dat de verkoop goed gaat.” Voor Xander en Mirela was het belangrijk dat het bestaande team kon blijven. In de winkel werken drie vaste medewerkers en daarnaast zijn er nog zaterdagkrachten. Sommige collega’s werken er al jaren en kennen de klanten net zo goed als Xander.

Kleine verandering ten opzichte van kant-en-klaarmaaltijden
Dat zorgt voor continuïteit. De nieuwe eigenaren beseffen dat een overname voor personeel én klanten onzekerheid kan geven. Komt er iemand die alles anders wil doen? Verandert de sfeer? Verdwijnt het vertrouwde assortiment? In Heerenveen gebeurt voorlopig juist het tegenovergestelde. „Voor de klanten verandert er niet zoveel”, zegt Xander. „Ze kennen mij al en de kwaliteit blijft hetzelfde.”

Wel zijn er kleine ideeën. Zo is er iedere week een andere kant-en-klaarmaaltijd. Bewust één, in plaats van een hele toonbank vol verschillende gerechten. Te veel keuze betekent immers ook het risico dat eten overblijft en moet worden weggegooid.

Drie jaar te koop gestaan

De overname kwam niet helemaal uit de lucht vallen. De winkel heeft drie jaar te koop gestaan. Xander wilde al eerder de zaak overnemen, maar was nog te vroeg. Toen hij dit jaar voor de tweede keer Benno Klaver vroeg, waren de sterren hem beter gezind. Juist hun leeftijd zagen ze daarbij eerder als voordeel dan als bezwaar. Ze hebben nog weinig verplichtingen en kunnen veel tijd en energie in de zaak steken. „We zeiden tegen elkaar: nu zijn we nog jong. Wat zou ons tegenhouden?”

Voorlopig maken ze geen grootse plannen voor vijf, tien of twintig jaar. Eerst moet Viswinckel Heerenveen gewoon lekker draaien. De winkel is geopend van dinsdag tot en met zaterdag. Zondag is de deur dicht en maandag is er tijd voor onder meer bestellingen en werkzaamheden achter de schermen. Of ze hier tot hun pensioen staan? Xander moet erom lachen. Zo ver vooruit denkt hij liever niet. „We leven in de tijd van nu. Je moet niet te ver vooruit willen denken. Wat later gebeurt, dat zien we dan wel.”